محمد دريايى

761

دانشنامه طب اهل بيت ( ع ) ( فارسى )

خداوند به وى وحى فرمود كه هليله و بليلج « 1 » و آمله را به‌طور مساوى با روغن حيوانى ( گاو ) و عسل معجون ساخته براى شفاى هر دردى غير از مرگ نافع است . اين معجون اطريفل صغير نام دارد . در حديث نبوى آمده است : « بر شما باد خوردن كشمش زيرا صفرا و بلغم را مىبرد و جسم را سالم و اخلاق را نيكو و عصب را محكم و بيمارى را ريشه‌كن مىسازد » در حديث رضوى آمده است : جويدن كندر دندان‌ها را محكم مىكند و بلغم را از بين مىبرد همچنين براساس حديثى نبوى درمان بلغم ، استحمام است . در روايتى از امام صادق عليه السّلام نقل است : ناشتا خوردن سويق ( قاووت ) گندم و جو ، صفرا و بلغم را از بين مىبرد . همچنين روايت شده است : شكر را با آب سرد نوشيدن بلغم را زياد و تراشيدن موى سر بلغم را قطع مىكند . از امام رضا عليه السّلام روايت شده است : هليله‌ى زرد « 2 » و خردل « 3 » و عاقرقرحا از هركدام يك مثقال را كاملا نرم كرده و ناشتا ميل كنيد اين مخلوط بلغم را از بين مىبرد و دهان را خوش‌بو مىسازد . در روايت امام صادق عليه السّلام است : زن زيباروى و زن سياه ، صفرا را تحريك مىكند و در همان روايت آمده : ريشه‌هاى ترب ، بلغم را قطع مىكند و نيز فرمودند : بر شما باد خوردن روغن زيتون كه صفرا را از بين مىبرد ، بلغم را زايل مىگرداند ، موجب تحكيم اعصاب شده خستگى مفرط مفاصل را از ميان مىبرد ، موجب حسن خلق و طيب نفس ( خوش‌طينتى ) مىگردد و بوى بد دهان را زايل مىگرداند . درمان ناراحتىهاى عصبى ، يرقان ، قولنج ( كليت ) و مبتلايان به M . S امام صادق عليه السّلام مىفرمايد : « كسى كه هنگام خوابيدن آية الكرسى بخواند ، دچار سكته و

--> ( 1 ) . ميوه‌ى درختى است هندى شبيه هليله داراى پوست زردرنگ ، پوست آن در طب به كار مىرود در فارسى بليله هم گفته مىشود . ( 2 ) . هليله چند رنگ دارد و بيضى شكل است . ( 3 ) . خردل گياهى است برّى و بستانى ، برگ‌هايش شبيه به برگ ترب اما كوچكتر ، گل‌هايش زردرنگ ، دانه‌هاى آن ريز و قهوه‌اى رنگ و داراى طعمى تند است . دانه‌هاى آن را كوبيده و در آب يا سركه خمير مىكنند و با غذا براى تحريك اشتها مىخورند . در طب نيز جهت پاشويه و پانسمان به كار مىرود . در فارسى اسپندان و سپندان و فاتوسين و فاترشين و آهورى هم گفته شده است .